Κτήριο (ή κτίριο, βλέπε "Ετυμολογία της λέξης" παρακάτω) είναι κάθε μόνιμο και ανεξάρτητο κτίσμα το οποίο έχει εξωτερικούς τοίχους και στέγη, αποτελείται από ένα ή περισσότερα δωμάτια ή άλλους χώρους που χρησημοποιούνται για τη στέγαση ανθρώπων, ζώων ή αντικειμένων. Κατά κανόνα, τα κτήρια έχουν τέσσερις τοίχους. Θεωρείται, όμως, κτήριο και μία μόνιμη οικοδομική κατασκευή που, ενδεχομένως, είναι ανοιχτή από τη μία ή περισσότερες πλευρές, πάντα όμως έχει στέγη. Τα κτήρια μπορεί να είναι πολυόροφα, με υπέργεια και υπόγεια πατώματα.
Υπάρχουν δύο κύριες ετυμολογικές εκδοχές, οι οποίες αναφέρονται στην εκτενή βιβλιογραφία και αρθρογραφία σχετικά με τη λέξη: 1) κτήριο < ελνστ. εὐκτήριον, από το επίθ. εὐκτήριος «οίκος προσευχής», και 2) κτήριο < αρχ. οἰκητήριον (με σίγηση του ατόνου αρκτικού φωνήεντος και συγκοπή). Όποια από τις δύο εκδοχές και αν ισχύει, η ετυμολογική αρχή οδηγεί στη γραφή κτήριο (με -η-)[1]. Εντούτοις, είναι εύλογο ότι στη σημασία τής λέξης έχει επιδράσει παρετυμολογικά το ρ. κτίζω, χωρίς ωστόσο να αποτελεί τμήμα τής αλυσίδας τού ετύμου. Για τον λόγο αυτόν συνηθίζεται επίσης η απλούστερη γραφή κτίριο (με -ι-)[2], η οποία δεν έχει ετυμολογική βάση. Το ζήτημα παραμένει ρευστό και τα σύγχρονα λεξικά καταχωρίζουν και τις δύο γραφές.
Γενικά
Τα κτήρια κατασκευάζονται και προορίζονται για:
διαμονή ή συγκέντρωση ανθρώπων ή ζώων (π.χ. κτίρια κατοικιών, στάβλοι, ναοί)
εκτέλεση εργασιών ή άσκηση επαγγελμάτων (π.χ. κτίρια καταστημάτων, εργοστάσια)
αποθήκευση ή τοποθέτηση αγαθών ή πραγμάτων (π.χ. κτίρια αποθηκών, στάθμευσης αυτοκινήτων)
τοποθέτηση ή λειτουργία μηχανημάτων (π.χ. αντλιοστάσια)
Κάθε κτήριο διαθέτει χώρους κύριας και βοηθητικής χρήσης. Σαν χώροι κύριας χρήσης εννοούνται εκείνοι οι χώροι του κτιρίου που σε κανονικές συνθήκες λειτουργίας του, προορίζονται για παραμονή ατόμων. Σαν χώροι βοηθητικής χρήσης εννοούνται π.χ.:
Οι χώροι υγιεινής
Οι αποθήκες
Οι χώροι παραμονής ζώων
Οι χώροι μηχανημάτων (π.χ. λεβητοστάσια, μηχανοστάσια)
Είδη κτιρίων
Τα κτίρια στο σύνολο ή τα τμήματά τους κατατάσσονται στα παρακάτω είδη, με βάση την χρήση τους (σύμφωνα με τον Κτιριοδομικό κανονισμό):